گام به گام family and friends starter

بررسی دقیق گزینه‌های آموزشی برای کودکان، تصمیمی است که به طور مستقیم با آینده مردم یک جامعه گره می‌خورد. این انتخاب، به ویژه در مورد زبان انگلیسی، می‌تواند مسیر زندگی یک فرد را تغییر دهد. هرکسی با ورود به سایت فروش کتاب های زبان انگلیسی برای کودکان در میان انبوه کتاب‌های رنگارنگ، یک نام بیش از هر نام دیگری به چشمش می‌خورد: Family and Friends Starter. 

این جایگاه از کجا می‌آید؟ آیا این شهرت جهانی، حاصل یک کیفیت آموزشی بی‌بدیل است یا نتیجه یک بازاریابی هوشمندانه و قدرت یک ناشر بزرگ؟ این کتاب صرفاً یک محصول آموزشی نیست؛ بلکه به یک استاندارد غیررسمی در بسیاری از موسسات و خانه‌ها تبدیل شده است.

در این مقاله ما به دنیای این کتاب سفر می‌کنیم تا بفهمیم در پس جلدهای شاد و شخصیت‌های کارتونی آن چه نهفته است. شیوه آموزشی خاص آن برای خواندن، یعنی فونیکس، را کالبدشکافی خواهیم کرد و خواهیم دید که آیا ادعاهای علمی پشت آن در عمل نیز کارایی دارد یا خیر. مهم‌تر از همه، به چالش بزرگی خواهیم پرداخت که بسیاری از خانواده‌ها با آن روبرو هستند: استفاده از کتابی که برای کلاس درس طراحی شده، در محیط خانه. 

کتاب فمیلی فرندز استارتر برای چه سنی و چه سطحی مناسب است؟

اولین مواجهه با کتاب Family and Friends Starter، مواجهه با یک محصول کاملاً حرفه‌ای است. انتشارات دانشگاه آکسفورد، به عنوان یکی از معتبرترین نام‌ها در دنیای آموزش، تمام اعتبار خود را پشت این مجموعه قرار داده است. کتاب برای کودکانی طراحی شده که هیچ آشنایی قبلی با زبان انگلیسی ندارند. سطح آن بر اساس مقیاس معتبر اروپایی، Pre-A1 تعیین شده که به معنی واقعی کلمه، نقطه صفر یادگیری است. 

نویسنده اصلی کتاب، نائومی سیمونز، چهره‌ای شناخته‌شده در حوزه تالیف منابع آموزشی برای کودکان است و همین موضوع، انتظارات را از کیفیت محتوای درونی کتاب بالا می‌برد. این کتاب به عنوان دروازه ورود به یک مجموعه هفت سطحی عمل می‌کند که از سطح Starter شروع شده و تا سطح ۶ ادامه می‌یابد. این ویژگی به خودی خود برای بسیاری از مدیران موسسات آموزشی یک نکته مثبت بزرگ به شمار می‌آید. وجود یک مسیر طولانی و از پیش تعیین‌شده، کار برنامه‌ریزی آموزشی را برای سال‌های آینده ساده می‌کند و به والدین نیز این اطمینان را می‌دهد که فرزندشان در یک برنامه مدون و مشخص قدم برمی‌دارد. 

در مقایسه با برخی از کتاب‌های دیگر که ممکن است تنها چند سطح محدود داشته باشند، این نگاه بلندمدت یکی از دلایل اصلی انتخاب گسترده این مجموعه در مراکز آموزشی است. اما این استانداردسازی، روی دیگری نیز دارد. وقتی یک کتاب تا این حد فراگیر می‌شود، این سوال پیش می‌آید که آیا برای تمام کودکان با سبک‌های یادگیری متفاوت، به یک اندازه مناسب است؟ یا اینکه صرفاً به دلیل حضور پررنگ در بازار، به گزینه‌ای بی‌رقیب تبدیل شده که انتخاب‌های دیگر را به حاشیه رانده است.

برای فهمیدن دلیل موفقیت این کتاب، باید از جلد آن عبور کرده و به قلب فلسفه آموزشی آن نفوذ کنیم. طراحان این مجموعه بر دو ستون اصلی تکیه کرده‌اند که یکی به جنبه‌های انسانی و دیگری به جنبه‌های فنی یادگیری می‌پردازد. ستون اول، ایده‌ای است که آکسفورد آن را پرورش کودک کامل می‌نامد. این نگاه تلاش می‌کند تا آموزش زبان را تنها به حفظ کردن لغت و یادگیری دستور زبان محدود نکند. 

داستان‌های کتاب حول شخصیت‌هایی دوست‌داشتنی شکل گرفته‌اند و در خلال ماجراهای آن‌ها، مفاهیمی مانند همکاری، کمک به اعضای خانواده و احترام به دیگران آموزش داده می‌شود. طرفداران این شیوه معتقدند که گره زدن زبان به ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی، یادگیری را برای کودک معنادارتر می‌کند و به رشد شخصیتی او نیز کمک می‌نماید. اما منتقدان ممکن است بگویند که این ارزش‌ها تا حد زیادی وابسته به فرهنگ هستند و ممکن است در تمام جوامع به یک شکل تفسیر نشوند. 

پکیج آموزشی Family and Friends Starter شامل یک سی‌دی نرم‌افزار تعاملی (MultiROM) است که اغلب ارزش واقعی آن نادیده گرفته می‌شود. این جزء دیجیتال، یک ابزار کمکی قدرتمند برای تمرین و تثبیت مفاهیم آموخته‌شده در کلاس است. محتوای این نرم‌افزار عمدتاً شامل سه بخش کلیدی است: انیمیشن داستان‌ها که به تقویت مهارت شنیداری و درک بصری کودک کمک می‌کند؛ بازی‌های تعاملی که واژگان و گرامر هر درس را در قالبی سرگرم‌کننده به چالش می‌کشند؛ و آهنگ‌ها و سرودها که کودک می‌تواند همراه با آن‌ها تمرین تلفظ کند. ارزش اصلی این ابزار در ایجاد فرصت تماس با زبان در خارج از کلاس و به شیوه‌ای غیرمستقیم است. با این حال، باید توجه داشت که این نرم‌افزار یک ابزار یادگیری مستقل نیست و بیشتر به عنوان یک منبع تمرینی جذاب عمل می‌کند.

چرا روش فونیکس (Phonics) اینقدر در کتاب فمیلی فرندز استارتر مهم است؟

ستون دوم و شاید مهم‌ترین بخش فنی کتاب، شیوه آموزش خواندن آن است. این مجموعه از روشی علمی به نام فونیکس ترکیبی استفاده می‌کند که در لینک رو به رو می توانید درباره آن بیشتر بدانید . برای درک این روش، تصور کنید می‌خواهید ساخت یک دیوار را به کودکی آموزش دهید. یک راه این است که عکس دیوارهای مختلف را به او نشان دهید و بخواهید آن‌ها را به خاطر بسپارد. راه دوم این است که به او آجر، سیمان و نحوه روی هم گذاشتن آن‌ها را یاد بدهید تا خودش بتواند هر دیواری را بسازد. فونیکس ترکیبی دقیقا مانند راه دوم عمل می‌کند. 

به جای اینکه کودک کلمه cat را به عنوان یک تصویر کامل حفظ کند، ابتدا صداهای تشکیل‌دهنده آن یعنی /k/، /æ/ و /t/ را یاد می‌گیرد. سپس می‌آموزد که چگونه این صداها را به سرعت به هم بچسباند و کلمه را بخواند. این یک انتخاب آموزشی بسیار هوشمندانه است. 

تحقیقات علمی معتبری در سراسر جهان، از جمله یک پژوهش معروف در اسکاتلند، نشان داده‌اند که کودکانی که با این روش خواندن را یاد می‌گیرند، نه تنها در رمزگشایی کلمات جدید موفق‌تر عمل می‌کنند، بلکه در درک مطلب نیز در سال‌های آینده برتری محسوسی نسبت به همسالان خود دارند. این شیوه به ویژه برای کودکانی که زبان مادری‌شان الفبای متفاوتی دارد، مانند فارسی‌زبانان، یک ابزار قدرتمند و شفاف برای مواجهه با زبان جدید فراهم می‌کند. در هر درس از کتاب Family and Friends Starter یک بخش مشخص به آموزش این صداها اختصاص داده شده است. 

این تمرکز ویژه بر پایه‌ریزی مهارت خواندن، شاید بزرگترین نقطه قوت آموزشی این مجموعه باشد. با این حال، موفقیت این روش به شدت به نحوه تدریس معلم بستگی دارد. اگر معلم نتواند این مفاهیم صوتی را به درستی و به شکلی جذاب به کودک منتقل کند، این بخش می‌تواند به پاشنه آشیل کلاس تبدیل شود.

 آیا برای کمک به فرزندم حتما باید کتاب معلم Family and Friends Starter را بخرم؟

یک بسته آموزشی کامل، تنها یک کتاب درسی نیست. بسته استاندارد Family and Friends Starter شامل کتاب اصلی دانش‌آموز، یک کتاب کار برای تمرین بیشتر، و یک سی‌دی نرم‌افزاری است که شامل بازی‌ها، آهنگ‌ها و انیمیشن داستان‌های کتاب است. این مجموعه اجزا، یک محیط یادگیری چندرسانه‌ای را فراهم می‌کند که می‌تواند برای کودکان جذاب باشد. کتاب اصلی شامل ۹ درس با موضوعات آشنا برای کودکان مانند رنگ‌ها، اسباب‌بازی‌ها، خانواده و حیوانات است. 

ساختار هر درس قابل پیش‌بینی است که این موضوع به کودکان حس امنیت و به معلمان در برنامه‌ریزی درسی کمک می‌کند. اما چالش اصلی زمانی آغاز می‌شود که این بسته آموزشی از محیط کلاس درس خارج شده و وارد خانه می‌شود. اینجاست که با پدیده‌ای روبرو می‌شویم که می‌توان آن را چالش استفاده در خانه نامید؛ چرا که این کتاب برای یادگیری مستقل یا آموزش توسط والدین طراحی نشده است.

تمام فعالیت‌های آن بر اساس تعامل گروهی در کلاس و با هدایت یک معلم آموزش‌دیده نوشته شده‌اند. با این وجود، در عمل، بخش بزرگی از فرآیند یادگیری، به خصوص انجام تکالیف کتاب کار، در خانه و با نظارت والدین صورت می‌گیرد. این عدم تطابق میان طراحی محصول و الگوی مصرف آن، منشا بسیاری از مشکلات و دغدغه‌ها برای خانواده‌هاست.

بسیاری از والدین، به ویژه آن‌هایی که خودشان تسلط کافی بر زبان انگلیسی یا شیوه‌های آموزشی ندارند، در کمک به فرزندشان دچار مشکل می‌شوند. آن‌ها با تمرین‌هایی در کتاب کار روبرو می‌شوند که هدف آن برایشان مشخص نیست. این نیاز گسترده، خود را در درخواست پاسخنامه کتاب کار از فروشندگان نشان میدهد که راستی یک زنگ خطر است. این نشان می‌دهد که والدین نه تنها برای چک کردن درستی جواب‌ها، بلکه برای فهمیدن صورت مساله و هدف تمرین، به یک راهنما نیاز دارند. انتشارات آکسفورد برای حل این مشکل، ابزاری بسیار قدرتمند به نام کتاب معلم را ارائه داده است. 

اما یک تصور اشتباه رایج وجود دارد که کتاب معلم صرفاً حاوی پاسخنامه است. در حالی که این کتاب، یک راهنمای کامل برای تدریس درس به درس کتاب اصلی است. در آن، اهداف هر تمرین، بازی‌های کلاسی مرتبط، نکات کلیدی و البته پاسخ تمام تمرین‌ها ذکر شده است. در حقیقت، کتاب معلم برای یک والد دغدغه‌مند، ابزاری بسیار ضروری‌تر از پاسخنامه تنهاست. 

زیرا به او کمک می‌کند تا بفهمد چرا فرزندش باید یک تمرین خاص را انجام دهد. اتکای صرف به پاسخنامه، فرآیند یادگیری را به یک فعالیت مکانیکی برای رسیدن به جواب درست تقلیل می‌دهد و فرصت تفکر و تلاش را از کودک می‌گیرد. بنابراین، والدینی که قصد دارند به صورت جدی در فرآیند یادگیری فرزند خود مشارکت کنند، باید بدانند که موفقیت آن‌ها تا حد زیادی به استفاده درست از کتاب معلم وابسته است. 

نقش آن‌ها در این مسیر، نه یک معلم سخت‌گیر، بلکه یک حامی و تسهیل‌کننده است که با کمک ابزارهای درست، مسیر یادگیری را برای کودک هموارتر می‌کند.

کتاب فمیلی استارتر family and friends starter برای چه سنی مناسب است؟

بحث دیگری که در میان خانواده‌ها رایج است، سن مناسب برای شروع این کتاب است. اگرچه ناشر بازه سنی گسترده‌ای را پیشنهاد می‌دهد، اما تجربه عملی در محیط‌های آموزشی نشان داده که بهترین زمان برای شروع این کتاب، حدود ۷ سالگی و پس از آن است که کودک به طور کامل با زبان مادری و الفبای فارسی آشنا شده باشد. 

مخاطب اصلی این اثر آموزشی، کودکان در بازه سنی ۷ تا ۱۳ سال هستند که تجربه‌ی قبلی در یادگیری زبان انگلیسی ندارند و در سطح کاملاً مبتدی قرار دارند. رویکرد گام‌به‌گام و تشویق‌محور کتاب، محیطی امن و بدون استرس برای یادگیری فراهم می‌کند و به تدریج اعتماد به نفس کودکان را برای استفاده از زبان افزایش می‌دهد. به همین دلیل، این مجموعه انتخاب اول بسیاری از آموزشگاه‌های زبان و معلمان است که به دنبال یک متد آموزشی استاندارد، جامع و دارای منابع پشتیبانی کامل (مانند کتاب راهنمای معلم) هستند. والدین نیز می‌توانند با اتکا به ساختار شفاف کتاب، نقش مؤثری در فرآیند یادگیری فرزند خود در منزل ایفا کنند.

کتاب Starter در واقع نقطه ورود به یک اکوسیستم آموزشی گسترده‌تر است. این کتاب سطح صفر یا مقدماتی مجموعه ۷ جلدی Family and Friends محسوب می‌شود و پس از آن، زبان‌آموز وارد سطوح اصلی ۱ تا ۶ می‌شود. تکمیل موفقیت‌آمیز سطح استارتر، کودک را برای آغاز یادگیری در سطح یک، چه با لهجه امریکن و چه بریتیش، کاملاً آماده می‌سازد. برای زبان‌آموزانی که نیاز به تمرین بیشتر در حوزه‌های خاص دارند، انتشارات آکسفورد کتاب‌های مکملی را نیز طراحی کرده است. به عنوان مثال، مجموعه کتاب‌های Grammar Friends برای تقویت متمرکز دانش گرامر و سری Reading and Writing برای توسعه هدفمند مهارت‌های خواندن و نوشتن، منابعی ارزشمند هستند که می‌توانند به موازات دوره اصلی مورد استفاده قرار گیرند.

شروع زودهنگام، به ویژه پیش از ورود به مدرسه، ممکن است فشار مضاعفی بر کودک وارد کند و او را از یادگیری زبان زده کند. آمادگی ذهنی و روانی کودک برای نشستن در کلاس و انجام تکالیف منظم، یک عامل کلیدی است که باید به آن توجه ویژه‌ای داشت. معلمان نیز در کلاس درس با چالش‌های خاص خود روبرو هستند. همانطور که اشاره شد، تدریس بخش فونیکس نیازمند مهارت و آمادگی است. 

علاوه بر آن، روح این کتاب در فعالیت‌های تعاملی و گروهی نهفته است. تبدیل کلاس درس به یک محیط شاد و پر از بازی و آهنگ، وظیفه اصلی معلم است. معلمی که صرفاً به تدریس گرامر و لغت از روی کتاب اکتفا کند، در واقع پتانسیل اصلی این مجموعه را نادیده گرفته است. موفقیت نهایی کتاب در یک موسسه آموزشی، بیش از هرچیز به کیفیت آموزش معلمان و توانایی آن‌ها در پیاده‌سازی صحیح شیوه‌های ارتباطی بستگی دارد. 

سرمایه‌گذاری بر روی تربیت مدرس، یک امر ضروری برای هر موسسه‌ای است که این مجموعه را به عنوان برنامه اصلی خود انتخاب می‌کند.

 بعد از تمام شدن مجموعه فمیلی فرندز، چه کتابی را باید شروع کرد؟

یکی از هوشمندانه‌ترین جنبه‌های استراتژی انتشارات آکسفورد، ایجاد یک پک کامل از منابع مکمل حول مجموعه اصلی Family and Friends است. یادگیری زبان تنها با یک کتاب درسی کامل نمی‌شود. کودکان نیاز دارند تا آنچه را آموخته‌اند، در بسترهای دیگر نیز به کار ببرند.

 به همین دلیل، آکسفورد چندین مجموعه جانبی طراحی کرده که کاملاً با دروس کتاب اصلی هماهنگ هستند. برای مثال، مجموعه کتاب‌های داستان Family and Friends Readers به کودکان این فرصت را می‌دهد که لغات و ساختارهای گرامری آموخته‌شده در هر درس را در یک داستان جذاب و طولانی‌تر ببینند و بخوانند.

 این کار نه تنها مهارت خواندن و درک مطلب آن‌ها را به شدت تقویت می‌کند، بلکه به آن‌ها نشان می‌دهد که زبان انگلیسی یک ابزار واقعی برای لذت بردن از داستان است. مجموعه دیگری به نام Grammar Friends نیز به طور خاص برای تمرین بیشتر و عمیق‌تر نکات دستوری طراحی شده است. این منابع، ابزارهای ارزشمندی برای پوشش دادن نقاط ضعف احتمالی هر زبان‌آموز و غنی‌تر کردن فرآیند یادگیری هستند. یک برنامه آموزشی موفق، برنامه‌ای است که به صورت هوشمندانه از این منابع مکمل در کنار کتاب اصلی استفاده کند.

مسیر یادگیری با پایان کتاب Starter تمام نمی‌شود. این کتاب تنها اولین قدم از یک سفر هفت مرحله‌ای است. پس از آن، زبان‌آموز وارد کتاب Family and Friends 1 شده و این مسیر را تا کتاب شماره ۶ ادامه می‌دهد. با به پایان رساندن موفقیت‌آمیز کل این مجموعه، زبان‌آموز که اکنون وارد دوره نوجوانی شده، به سطح قابل قبولی از دانش زبان (حدود B1) دست پیدا می‌کند و آماده است تا مسیر خود را با کتاب‌های سطح بالاتری که برای نوجوانان طراحی شده‌اند، مانند مجموعه‌های Solutions یا Got It، ادامه دهد. 

این نقشه راه شفاف و طولانی، همانطور که پیشتر گفته شد، یکی از دلایل اصلی محبوبیت این مجموعه است. اما این مسیر طولانی همچنین می‌تواند به نوعی زبان‌آموز و خانواده او را در اکوسیستم آموزشی یک ناشر خاص قفل کند. جابجایی از این مجموعه به یک مجموعه دیگر در اواسط راه، به دلیل تفاوت در ترتیب آموزش مفاهیم و واژگان، می‌تواند برای زبان‌آموز چالش‌برانگیز باشد. بنابراین، انتخاب این کتاب برای شروع، یک تصمیم مهم و بلندمدت است.

آیا Family and Friends Starter واقعاً بهترین انتخاب است؟ 

پاسخ به این سوال، یک بله یا خیر ساده نیست. اگر هدف، ایجاد یک پایه محکم و علمی برای مهارت خواندن در کودک، و قرار دادن او در یک مسیر آموزشی استاندارد، طولانی و شناخته‌شده باشد، این کتاب یکی از قوی‌ترین گزینه‌های موجود در بازار جهانی است. ساختار شفاف، محتوای جذاب و تمرکز ویژه بر فونیکس، نقاط قوت انکارناپذیر آن هستند. اما این انتخاب با مسئولیت‌هایی همراه است.   والدینی که اولویت اصلی آن‌ها ایجاد یک پایه محکم برای خواندن و نوشتن است، معمولاً به سمت Family and Friends گرایش پیدا می‌کنند، در حالی که آن‌هایی که به دنبال تقویت خلاقیت یا مکالمه روان هستند، ممکن است گزینه‌های دیگر را مناسب‌تر بیابند

برای والدین، این مسئولیت به معنی مشارکت فعال، صبورانه و آگاهانه در فرآیند یادگیری فرزندشان است. آن‌ها باید بدانند که این کتاب یک قرص جادویی نیست و موفقیت آن در گرو ایجاد یک محیط غنی از زبان در خانه و استفاده درست از ابزارهای کمکی مانند کتاب معلم است. برای مدیران موسسات، این مسئولیت به معنی سرمایه‌گذاری جدی بر روی آموزش معلمان برای پیاده‌سازی صحیح شیوه‌های تعاملی و به ویژه آموزش فونیکس است. 

این کتاب برای خودآموزان بزرگسال یا نوجوانانی که به دنبال یادگیری سریع زبان هستند، به هیچ عنوان مناسب نیست. محتوای آن کاملاً کودکانه است و پاسخگوی نیازهای ارتباطی این گروه سنی نخواهد بود. در نهایت، انتخاب این کتاب، انتخاب یک فلسفه آموزشی است. فلسفه‌ای که بر نظم، ساختار و پایه‌ریزی علمی مهارت خواندن تاکید دارد. این یک انتخاب امن و معتبر است، اما موفقیت آن نه در قفسه کتاب‌فروشی، بلکه در تعامل روزانه میان معلم، دانش‌آموز و والدین رقم می‌خورد.

برای درک بهتر جایگاه Family and Friends، مقایسه فلسفه آموزشی آن با دو رقیب اصلی‌اش در بازار ایران راهگشاست. مجموعه Super Minds که توسط انتشارات کمبریج منتشر شده، بیشتر بر رویکرد توسعه مهارت‌های تفکر و خلاقیت کودک (Thinking Skills) تمرکز دارد و سعی می‌کند زبان را در بستر موضوعات علمی و اجتماعی جذاب آموزش دهد. 

در مقابل، مجموعه Let’s Go که آن هم محصول آکسفورد است، به طور ویژه بر تقویت مهارت مکالمه از طریق الگوهای پرسش و پاسخ (Question-Answer Patterns) تأکید می‌کند. تمایز کلیدی Family and Friends در این میان، تمرکز بی‌بدیل آن بر آموزش نظام‌مند خواندن از طریق فونیکس ترکیبی است.