هوشنگ گلمکانی: اراده ای وجود دارد که می خواهد سینما نباشد!/ احمد میراحسان:تمام آنچه فراستی می داند محدود به یک رساله ده صفحه ای است!
به گزارش «بامردم»، برنامه تلویزیونی هفت از حدود شش سال پیش هر شب جمعه از آنتن شبکه سه سیما پخش می شود. این برنامه در ابتدا از سوی فریدون جیرانی کارگردان برای پخش از شبکه سوم سیما پیشنهاد شد که با حضور مسعود فراستی تا سال ۹۱ به کار خود ادامه داد.سری دوم این برنامه با اجرای محمود گبرلو از تیرماه ۹۱ آغاز شد اما این مجری نیز بدون حاشیه نبود و در نهایت اونیز از این برنامه کنار گذاشته شد.
سری سوم مجموعه هفت، جنجالی ترین سری
سری سوم این برنامه اما با اجرای بهروز افخمی و مسعود فراستی به عنوان منتقد از خردادماه امسال آغاز شد و می توان گفت تبدیل به پرحاشیه ترین سری از مجموعه برنامه هفت شد. برنامه ای که در ابتدا با ایجاد تغییرات اساسی به نظر خوب می آمد به زودی با موضع گیری های مجری-منتقدان این برنامه اعتراض بسیاری از اهالی سینما را برانگیخت.
احمد میراحسان منتقد سینمایی که دعوت این برنامه را برای حضور در آن نپذیرفته است در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری مرداد درمورد این برنامه گفت: مساله برنامه هفت تنها مساله این برنامه نیست، مساله نوعی از مدیریت غلط است که سبب می شود در آن برنامه به جای آگاهی ناآگاهی به مردم ارائه شود. منتقدان این برنامه وارد گفت و گو را جع به فرم می شوند! و به شما این القا می شود که فرم همه چیز است، در حالی که این درک بسیار غلطی است، بعد آن را به افلاطون وصل می کنند و بعد معلوم می شودافلاطون را هم نمی شناسند! اصلا متوجه نیستند موضوع صورت در افلاطون که بعد وارد فلسفه اسلامی شده معنی آن چیست! و این که هیچ ربطی به مساله شکل در نئوفرمالیزم و ساختارگرایی جدید ندارد. بعد همین آدم ها با این سواد اندکشان می آیند و می خواهند آن را به مردم هم آموزش دهند. چرا جهل را به جای دانش القا می کنید!
وی افزود: در همین برنامه از من دعوت شد ولی من اصلا به خاطر همین مسائل شرکت نکردم. چون شما می روید و دراین برنامه شرکت می کنید و به خاطر سیطره باورهای غلط، حرف درست فراموش می شود. چرا که این برنامه کاملا در اختیار نشر تفکر غلط است. شکل گرایی و فرم گرایی و تفکر این برنامه در مورد سینما کاملا سطحی است. فراستی واقعا تمام آنچه درمورد سینما می داند و باید مبنای فلسفی و نظری داشته باشد محدود به یک رساله ده صفحه ای است! یعنی یک سری کلیات را به صورت گنگ درمورد سینمای کلاسیک می داند. متونی دم دستی درمورد سینمای داستان گوی سینمای هالیوود خوانده فکر می کند معیارهای آسمانی است که نازل شده و متوجه نیست هنرمند اصیل ذاتا موجود ساختارزداست و به دنبال مسائل جدید می رود. دنبال آوانگاردیزم است و تجربه ای نو به وجود می آورد.
چه کسی را مسخره می کنیم؟
میراحسان افزود:حالا او می خواهد این قوانین را تبدیل به امر مطلق کند! خب چه کسی را مسخره می کنیم؟ این رویکرد مانع رشد تفکر و ادراک جدید و تجربه های جدید می شود. سینمای جهان تنها سینمای خطی داستان گو نیست! بسیاری از شاهکارهای جهان در قواعد دیگری آفریده شده که اصول و قواعد را زیر پا می گذارد، بسیاری از فیلم های شاهکار را می توانم نام ببرم که با قواعد سینمای داستانگو هماهنگ نیست. این خیانت فکری است. مثل این است که ما با معیارهای نقاشی رامبرانت آثار پیکاسو را مورد بررسی قرار دهیم. خب به این نتیجه می رسد که این چه چرت و پرتی است که کشیده و شبیه نقاشی های بچه هاست! یا شما باید تاریخ هنر مدرن را دور بریزید. اگر شما به معیارهای نمایش شکسپیر پایبند باشید باید کل تئاتر ابزورد و انواع تجربه های نو در عرصه تئاتر را دور بریزید، هر بچه ای می داند این تلقی، تلقی بسیار پیش پا افتاده ای است. ما به هیچ وجه نمی توانیم معیارهای عامه پسند و کلاسیک را ارجح بر تجربه های نو بدانیم. آقای فراستی به خاطر ذهنیت محدود خود که سینمای داستان گو را می پذیرد تمام دستاوردهای سینما را زیر سوال می پذیرد. این معیار نادرست است.
میراحسان در ادامه با اشاره به اینکه فراستی سینمای کلاسیک را هم به درستی نمی شناسد گفت: ای کاش سینمای کلاسیک را هم درست می شناختند و ای کاش میفهمیدند قواعد سینمای کلاسیک هم ثابت نبوده است. سینمای کلاسیک در دوره های مختلف تغییر کرده است. کجا همشهری کین با سینمای بن هور قابل مقایسه است؟ ادبیات او یک ادبیات کلی است مثلا می گوید این فیلم از آب درنیامده، این فیلم ساختارش غلط است، این فیلم شخصیت پردازیش درست نیست، اینها کلیات است و یک نفر هم می تواند بیاید بگوید نه این ساختارش درست است. او اصلا متوجه لایه های ضمنی فیلم نیست و به عناصر پیوندهای فیلم توجه نمی کند. آنچیزی که مورد تمایلش نباشد با اصطلاحات عمومی می گوید خوب نیست و بد است.
تلویزیون رسانه شخصی نیست!
میر احسان اذعان داشت : باید دید صلاحیت آقای فراستی و افخمی را چه کسی تایید می کند؟ اینها مگر نظریه پرداز هستند؟ اینها یک پاراگراف از خودشان ندارند! برنامه هایی که تلویزیون برای سینما می سازد باید در خدمت این باشد که با نظرگاه های عینی مختلف بیننده را آشنا کند، نباید در خدمت یک خط فکری ایدئولوژیک خاص باشد وگرنه شما یک جامعه بسیار محدود و جاهل در سینما پرورش می دهید. تلویزیون نمی تواند در مقام یک تئوریسین مطلق کار کند. به جز اینها نگرش هتاکانه و پرخاشگرانه این برنامه هم محل نقد است، تلویزیون مجله شخصی کسی نیست که هرچه خواست در آن منتشر کنند! این رسانه با پول مردم کار می کند و متاسفانه مردم ما هم به دلایل مختلف طرفدار این جنجال هستند اما این مقابل با اندیشیدن است، اخلاقیات دیالوگ و گفت و گو را از مردم می گیرد.
برخورد فراستی مناسب یک نشریه روشنفکرانه است تا رسانه پرمخاطب تلویزیون
هوشنگ گلمکانی (منتقد سینما و سردبیر مجله فیلم) در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری مرداد درخصوص برنامه «هفت» گفت: همانطور که پیش از این هم در خود آن برنامه اشاره کرده بودم، تفکر و شاید ارادهای وجود دارد که میخواهد سینما وجود نداشته باشد و برنامه هفت انگار همجهت و در خدمت این تفکر عمل می کند.
وی درباره نوع برخورد مسعود فراستی در این برنامه نیز گفت: فارغ از هر شبهه و شایعه و اتهامی در مورد فراستی، که فعلا کسی سندی در موردش ندارد، به نظرم نوع نگاه و برخورد سختگیرانه او نسبت به فیلمها و فیلمسازان، نگاهیست که در عرصه نقد فیلم کشور ما لازم است، اما بیشتر مناسب یک نشریه روشنفکرانه است تا رسانه پرمخاطب تلویزیون.
گلمکانی که پیش از این به دلیل «ادعاهای نادرست فراستی در مورد مجله فیلم» و پاسخ گفتن به او در این برنامه حضور پیدا کرده بود ادامه داد: نکته دیگری که در مورد نقدهای فراستی وجود دارد این است که او همه فیلمها را با متر و معیار سینمای کلاسیک نقد میکند، درحالی که با نوع موجود در زمینه ژانرها و ساختارهای روایت و فرم در سینمای امروز، هر فیلمی باید در چارچوب تناسبهای ساختاری و اصول درونی خودش نقد شود. یک فیلم آوانگار و ساختارشکن را نباید با معیارهای کلاسیک ارزیابی کرد. به علاوه که با وجود لحن خویشتندارانه فراستی در نقد شفاهیاش، لحن او در نوشتههایش و ادبیات او در نقد شفاهیاش مناسب رسانه تلویزیون نیست و کمکم این طور جا میافتد که ادبیات یعنی پرخاشگری و نفی و خشونت.
این منتقد همچنین درخصوص اعتراضاتی که مهمانان این برنامه درمورد تحریف و حذف حرف هایشان دارند نیز گفت: البته در برنامه زنده که امکان تحریف سخنان شرکتکنندگان نیست، مگر اینکه از اتاق فرمان، از طریق سمعک مجری از او خواسته شود بحث را عوض کند یا مثل شبی که بنده در برنامه شرکت کردم بگویند گفتوگو را تمام کن.
اعتراضات از این دست به برنامه «هفت» فراوان است. معمولا جمعه شبی نبوده که این برنامه به روی آنتن برود و با این دست انتقادات مواجه نشود. مهمانان این برنامه همواره نسبت به برخورد و ادبیات مسعود فراستی و تحریف حرف هایشان در گزارش های ارسالی از سوی روابط عمومی این برنامه گلایه دارند. همگان بر این موضوع اذعان دارند که سینمای کشورمان در سال های اخیر دچار تحولات خوبی بوده است و دریافت بسیاری از جوایز جهانی در فستیوال های بین المللی خود موید این موضوع است. این درحالی است که برنامه هفت به عنوان یک برنامه پرمخاطب در زمان پخشی پربیننده سعی بر خلاف این جهت شناکردن دارد و هربار منتقد این برنامه با به چالش کشیدن هتاکانه فیلم های سینمایی ایرانی و نه نقد کاربردی، قصد تخریب و جنجال سازی در این جریان را دارد. در شرایطی که به نظر می رسد مسئولان صداوسیما باید فکری اساسی برای این «نود» سینمایی بکنند و با بکارگیری منتقدان مطلع و آگاه با گفتاری در شان آنتن تلویزیون برنامه ای مناسب در این حوزه تحویل مخاطبان و علاقمندان به سینما دهند.
منبع: خبرگزاری مرداد/انتشاردهنده: علیرضا پرندوش
ثبت دیدگاه