از صف نان تا صف وام؛ چرا «انتظار دیجیتال» ایرانی‌ها را کلافه کرده است؟

در حالی که جهان به سمت سرعت‌های خیره‌کننده هوش مصنوعی حرکت می‌کند، کاربران ایرانی در اسفند ۱۴۰۴ با پدیده عجیبی به نام «صف‌های مجازی بی‌پایان» دست و پنجه نرم می‌کنند. از ثبت‌نام خودرو و قرعه‌کشی‌های نوروزی گرفته تا سامانه‌های دریافت وام و حتی تایید مدارک، همگی به یک کلمه ختم می‌شوند: «لطفاً در صف بمانید!» اما این انتظار با روح و روان جامعه چه می‌کند؟

عصر دیجیتال یا عصر انتظار؟

به گزارش تحریریه «با مردم»، در روزهای اخیر هشتگ‌هایی مربوط به اختلال در سامانه‌های بانکی و دولتی ترند شده است. کاربران با انتشار تصاویری از اعداد نجومی در صف‌های مجازی (مثلاً نفر ۵۰ هزارم در صف یک سایت)، به انتقاد از زیرساخت‌هایی پرداخته‌اند که توان پاسخگویی به تقاضای همزمان مردم در شب عید را ندارند.

چرا صف‌های مجازی خطرناک‌تر از صف‌های فیزیکی هستند؟

1. عدم شفافیت: در صف نان، شما نفرات جلویی را می‌بینید، اما در صف مجازی، یک عدد ثابت ممکن است ساعت‌ها تغییر نکند.
2. فرسودگی دیجیتال: این انتظار مداوم باعث نوعی اضطراب و استرس مزمن (FOMO) می‌شود؛ ترس از اینکه با یک لحظه قطع شدن اینترنت، نوبت طلایی از دست برود.
3. تبعیض پنهان: نبرد نابرابر میان کاربران عادی و کسانی که از «ربات‌های ثبت‌نام» یا اینترنت‌های پرسرعت اختصاصی استفاده می‌کنند.
4. نکته تحریریه: جامعه‌ای که زمان زیادی را در صف (چه فیزیکی و چه مجازی) سپری می‌کند، دچار کاهش بهره‌وری و خشم پنهان می‌شود. این پدیده در اسفندماه به دلیل اوج‌گیری نیازهای مالی و خرید، به مرز انفجار رسیده است.

راهکار چیست؟

کارشناسان فناوری در گفتگو با با مردم معتقدند تا زمانی که «معماری شبکه‌ای» و «ظرفیت سرورها» متناسب با جمعیت ۸۵ میلیونی ایران ارتقا نیابد، این “دایره در حال چرخش” روی نمایشگرها، نماد اصلی خدمات دیجیتال ما باقی خواهد ماند.